Damhin Ang Pakikiisa Ng Diyos

 

Encounter God’s Solidarity

Exodus 3:1-15

¹Isang araw, inaalagaan ni Moises ang kawan ng biyenan niyang si Jetro na pari ng Midian. Dinala niya ang kawang ito sa malayong bahagi ng ilang at nakarating siya sa Horeb, ang bundok ng Diyos. ²Nagpakita sa kanya roon ang anghel ng Panginoon sa anyo ng naglalagablab na apoy sa isang mababang punongkahoy. Nakita ni Moises na naglalagablab ang punongkahoy pero hindi naman nasusunog. ³Sinabi niya, “Nakapagtataka! Bakit kaya hindi iyon nasusunog? Malapitan nga at nang makita ko.”

⁴Nang makita ng Panginoon na papalapit si Moises upang tumingin, tinawag siya ng Diyos mula sa gitna ng mababang punongkahoy, “Moises, Moises!”

Sumagot si Moises, “Narito po ako.”

⁵Sinabi ng Diyos, “Huwag ka nang lumapit pa. Tanggalin mo ang iyong sandalyas, dahil banal ang lugar na kinatatayuan mo. ⁶Ako ang Diyos ng iyong mga ninuno, ang Diyos ni Abraham, Diyos ni Isaac, at Diyos ni Jacob.” Nang marinig ito ni Moises, tinakpan niya ang kanyang mukha, dahil natatakot siyang tumingin sa Diyos.

⁷Pagkatapos, sinabi ng Panginoon, “Nakita ko ang paghihirap ng aking mga mamamayan sa Ehipto. Narinig ko ang paghingi nila ng tulong dahil sa sobrang pagmamalupit ng mga namamahala sa kanila, at naaawa ako sa kanila dahil sa kanilang mga pagdurusa. ⁸Kaya bumaba ako upang iligtas sila sa kamay ng mga Ehipsiyo, at upang dalhin sila sa mayaman, malawak at masaganang lupain na tinitirhan ngayon ng mga Cananeo, Heteo, Amoreo, Perezeo, Heveo at mga Jebuseo. ⁹Narinig ko ang paghingi ng tulong ng mga Israelita, at nakita ko kung paano sila inalipin ng mga Ehipsiyo. ¹⁰Kaya ipapadala kita sa Faraon upang palayain ang aking mga mamamayang Israelita sa Ehipto.”

¹¹Ngunit sinabi ni Moises sa Diyos, “Sino po ba ako upang pumunta sa Faraon at ilabas ang mga Israelita mula sa Ehipto?”

¹²Sinabi ng Diyos, “Sasamahan kita, at ito ang tanda na ako ang nagpadala sa iyo: Kapag nailabas mo na ang mga Israelita sa Ehipto, sasambahin ninyo ako sa bundok na ito.”

¹³Sinabi ni Moises sa Diyos, “Kung sakali pong pumunta ako ngayon sa mga Israelita at sabihin ko sa kanila na ang Diyos ng kanilang mga ninuno ang nagpadala sa akin upang iligtas sila, at magtanong sila sa akin, ‘Ano ang pangalan niya?’ Ano po ang isasagot ko sa kanila?”

¹⁴Sumagot ang Diyos kay Moises, “Ako ay Ako. Ito ang isagot mo sa kanila: ‘Ako ay Ako ang nagpadala sa akin.’ ”

¹⁵Sinabi pa ng Diyos kay Moises, “Sabihin mo ito sa mga Israelita: ‘Ang Panginoon, ang Diyos ng inyong mga ninuno na sina Abraham, Isaac, at Jacob, ang nagpadala sa akin sa inyo.’

Ito ang aking pangalang magpakailanman

na itatawag sa akin ng lahat ng mga salinlahi.

Pag-unawa sa Kasulatan

Ang 15 talatang ito sa Exodo ay nagpapatunay ng pangunahing ugnayan ng mga Israelita at ng Diyos. May awa ang Diyos sa kanilang paghihirap. Sumasama ang Diyos sa kanilang paglalakbay at tumatawag Siya ng mga pinuno para palayain sila sa pagkaalipin at pang-aapi. Nangako ang Diyos na sasamahan sila sa kanilang mga paghihirap at tagumpay. Ang Diyos ng mga Israelita ay ang dakila at di-matatawaran ang banal na presensiya sa nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap. Ipinakilala ng Diyos ang Kanyang sarili bilang “AKO SI AKO NGA” na kinakatawan ng tetragrammaton na YHWH. Maraming salin sa Ingles ang gumagamit ng “ang Panginoon” kapalit ng YHWH. Kahit si Moises ang pangunahing tauhan sa Aklat ng Exodo, nakatutok ang 15 talatang ito sa katangian ni YHWH at sa ugnayan Niya sa Kanyang bayan.

Pasok si Moises sa pamilyar na hulmahan ng mga importanteng tao sa Hebreong Bibliya. Ang maagang bahagi ng buhay niya ay puno ng pagsubok at tila malabong simula para maging isang mahalagang tao. Pagkatapos siyang ipakilala sa Exodo 2, makikita natin si Moises sa Exodo 3 na namumuhay bilang isang simpleng pastol na nag-aalaga ng kawan ng kanyang biyenan sa Bundok ng Horeb. Inilarawan niya ang sarili bilang “isang dayuhang nakatira sa ibang lupain” (Exodo 2:22) dahil nagtago siya matapos makapatay ng isang bantay na Ehipsyo. Bago nangyari ang pagpatay, si Moises ay inampon ng isang prinsesang Ehipsya. Nabuhay siya sa dalawang magkaibang mundo—bilang isang prinsipe at bilang anak ng mga alipin. Ipinanganak siyang isang aliping Hebreo at nailigtas sa bitay dahil sa wais na aksyon ng kanyang ina at kapatid. Ang kanyang kahalagahan ay hindi nanggaling sa sarili niyang kusa kundi dahil sa tawag ng Diyos.

Inilarawan sa Exodo 3:1 ang Bundok ng Horeb bilang “bundok ng Diyos.” Ang pangalan nito ay nagpapahiwatig ng isang disyerto. Dito sa bundok na ito sa disyerto, na siya ring lugar kung saan niya natanggap ang Kautusan kalaunan, nakatagpo ni Moises si YHWH. Nagpakita ang anghel ng Panginoon sa isang nagniningas na palumpong na hindi natutupok. Saka lamang narinig ni Moises ang tawag ng Diyos at narerealize na nakatayo siya sa banal na lupa nang piliin niyang “lumapit at tingnan ang kamangha-manghang tanawing ito” (t. 3). Nagpakita si YHWH ng awa sa mga Israelita at tinawag si Moises para kumilos. Dalawang beses sumagot si Moises na may malaking pag-aalinlangan tungkol sa pagtanggap ng tawag na ito (sa mga kasunod na talata, tatlong beses pa siyang nagtangkang tumanggi). Sinagot ni YHWH ang mga pag-aalinlangan ni Moises sa pamamagitan ng paggarantiya ng Kanyang tapat at 'di magbabagong samahan. Naging isang bayani si Moises para sa mga Israelita noong atubili niyang tinanggap ang tawag mula kay YHWH.

May mahahalagang aral ang Exodo 3 para sa mga tao ngayon na nananalig sa Buhay na Diyos. Ang buhay natin ay pwedeng magmukhang karaniwan lang at walang gaanong halaga sa mundo. Pero kapag handa tayong ituon ang ating pansin sa Banal na Presensiya ng Diyos, tayo man ay may mahalagang tungkuling dapat gampanan para sa ikabubuti ng mundo. Sa ating pag-aalinlangan, tinitiyak sa atin ng Diyos na hindi tayo naglalakbay nang mag-isa dahil sa Kanyang dakila, di-matatawarang presensiya, at tapat na pagsama.

Mga Pangunahing Kaisipan

• Ang pagbibigay-pansin sa mga "nagniningas na palumpong" sa buhay natin ang nagpaparealize sa atin na nakatayo tayo sa banal na lupa.
• Ang hangad ng Diyos ay awa at kalayaan mula sa pang-aapi.
• Ang patuloy na pagsama ng Diyos ang nagbibigay-lakas kay Moises para maglingkod kahit na nag-aalinlangan siya noong una.

Mga Tanong para sa Tagapagsalita

• Kailan huling nangyari na talagang nakuha ng presensya ng Diyos ang atensyon mo sa makapangyarihang paraan?
• Kailan mo sinubukang limitahan o ilagay sa kahon ang Diyos?
• Paano ipinapaalala at ipinapadama sa 'yo ng Diyos na hindi ka nag-iisang naglilingkod?

Practice Creative Resistance

 

Gawing Makalikhain Ang Pagtutol

Exodus 1:8-2:10

1⁸Ngayon, nagkaroon ng bagong hari ang Ehipto na hindi nakakakilala kay Jose. ⁹Sinabi niya sa kanyang mga mamamayan, “Tingnan ninyo! Ang mga Israelita ay higit na marami at malakas kaysa sa atin. ¹⁰Kaya kailangang tuso ang pakikitungo natin sa kanila upang hindi na sila dumami pa. Kung magkaroon ng digmaan, baka kumampi sila sa mga kaaway natin at lalabanan tayo upang makaalis sila sa bansa natin.”

¹¹Kaya inilagay sila sa ilalim ng mga tagapangasiwa upang pahirapan sila at pagtrabahuhin nang mabigat. Ipinagawa sa mga Israelita ang mga lungsod ng Pitom at Rameses upang magkaroon dito ng mga bodega ang Faraon. ¹²Ngunit habang patuloy silang pinahihirapan, lalo naman silang dumarami at kumakalat sa Ehipto. Kaya lalong natakot ang mga taga-Ehipto sa mga Israelita. ¹³Dahil dito, walang awa nilang pinagtrabaho ang mga ito. ¹⁴Naging mahirap ang buhay ng mga Israelita dahil sa mabibigat nilang trabaho na paggawa ng tisa at pangsemento nito, at ng ibaʼt ibang gawain sa bukid. Sa mabibigat nilang gawain ay walang awa silang pinagtrabaho ng mga Ehipsiyo.

¹⁵Pagkatapos, sinabi ng hari ng Ehipto sa mga Hebreong kumadrona na sina Shifra at Pua, ¹⁶“Kung magpapaanak kayo ng mga babaeng Hebreo, patayin ninyo kung lalaki ang anak, pero kung babae, huwag nʼyo nang patayin.” ¹⁷Ngunit dahil may takot sa Diyos ang mga kumadrona, hindi nila sinunod ang iniutos ng hari. Sa halip, hinahayaan nilang mabuhay ang mga sanggol na lalaki.

¹⁸Kaya ipinatawag ng hari ng Ehipto ang mga kumadrona at tinanong, “Bakit ninyo ito ginawa? Bakit hinahayaan ninyong mabuhay ang mga sanggol na lalaki?”

¹⁹Sumagot sila, “Ang mga babaeng Hebreo ay hindi tulad ng mga babaeng Ehipsiyo; madali silang manganak at bago pa po kami dumating, nakapanganak na sila.”

²⁰Kaya pinagpala ng Diyos ang mga kumadrona at dumami pa nang dumami ang mga Israelita. ²¹At dahil sa iginagalang ng mga kumadrona ang Diyos, binigyan sila ng Diyos ng sarili nilang pamilya.

²²Nang bandang huli, nag-utos ang Faraon sa lahat ng kanyang mamamayan, “Itapon ninyo sa Ilog Nilo ang lahat ng bagong panganak na sanggol na lalaki ng mga Israelita, ngunit pabayaan ninyong mabuhay ang mga batang babae.”

2 ¹May isang tao mula sa lahi ni Levi na nakapag-asawa ng isang babae na galing din sa lahi ni Levi. ²Hindi nagtagal, nagbuntis ang babae at nanganak ng isang lalaki. Nang makita niyang malusog ang sanggol, itinago niya ito sa loob ng tatlong buwan. ³Ngunit nang hindi na niya maitago ang sanggol, kumuha siya ng basket na gawa sa halamang papyrus at pinahiran ng alkitran. Pagkatapos, inilagay niya ang sanggol sa basket at pinalutang sa tubig sa tabi ng matataas na damo sa pampang ng Ilog Nilo. ⁴Nakatayo naman sa di-kalayuan ang kapatid na babae ng sanggol upang tingnan kung ano ang mangyayari rito.

⁵Ngayon, lumusong ang anak na babae ng Faraon sa Ilog Nilo upang maligo. Habang naliligo ang prinsesa, ang mga utusang babae naman niya ay naglalakad-lakad sa pampang. Nakita ng prinsesa ang basket sa matataas na damo kaya ipinakuha niya ito sa isa sa kanyang mga utusan. ⁶Binuksan niya ang basket at nakita ang umiiyak na sanggol, kaya naawa siya rito. Sinabi niya, “Isa ito sa mga sanggol ng mga Hebreo.”

⁷Pagkatapos, lumapit ang kapatid na babae ng sanggol sa prinsesa at nagtanong, “Gusto nʼyo po bang ikuha ko kayo ng isang babaeng Hebreo na magpapasuso at mag-aalaga sa sanggol para sa inyo?”

⁸Sumagot ang prinsesa, “Sige.” Kaya umalis ang kapatid ng sanggol at pinuntahan ang kanilang ina at dinala sa prinsesa. ⁹Sinabi ng prinsesa sa ina ng bata, “Dalhin mo ang sanggol na ito at pasusuhin para sa akin. Alagaan mo siya at babayaran kita.” Kaya kinuha niya ang sanggol at inalagaan.

¹⁰Nang lumaki na ang sanggol, dinala siya ng kanyang ina sa prinsesa at itinuring siya ng prinsesa bilang tunay niyang anak. Pinangalanan ng prinsesa ang bata na Moises, dahil sinabi niya, “Kinuha ko siya sa tubig.”

Pag-unawa sa Kasulatan

Nung nakatira ang mga Israelita sa Ehipto, talagang umunlad sila. Pero nag-umpisa ang teksto natin ngayon sa balitang may bagong haring umupo sa trono ng Ehipto. Nangamba ang Paraon sa dami ng mga Hebreo, kaya gumawa siya ng mga malupit na hakbang:

• Inalipin niya ang mga Israelita para magtrabaho sa mga konstruksyon
• Nag-utos siya na patayin ang lahat ng sanggol na lalaking Hebreo

Sa kabila ng nakakahindik na kwentong ito, dalawang matapang na komadrona ang tumangging pumatay ng mga bagong silang na sanggol. Ang dahilan nila, sobrang lalakas daw ng mga babaeng Hebreo (di tulad ng mga Ehipsyana) kaya nakakapanganak agad sila bago pa makarating ang mga komadrona. Nung malaman ito ng Paraon, inutos niyang itapon sa Ilog Nile ang lahat ng sanggol na lalaking Hebreo.

Isang babaeng Hebreo na nagngangalang Jochebad ang nagtago sa sanggol niyang lalaki hangga't kaya niya (mga tatlong buwan din). Pagkatapos, gumawa siya ng basket na hindi pinapasok ng tubig at pinalutang ang sanggol sa Nile malapit sa anak na babae ng Paraon, habang binabantayan ng nakatatandang kapatid nitong si Miriam. Nung iniligtas ng prinsesa ang bata (kahit malamang alam niyang Hebreo ito), nagpresinta si Miriam na maghanap ng magpapasusong Hebreo. Binalikan at binayaran pa ng prinsesa ang mismong ina ng bata para alagaan ito. Pinangalanan ng prinsesa ang bata na Moises, na ang ibig sabihin ay "hinalaw sa tubig."

Dahil sa kabutihan at awa ng prinsesa, lumaki si Moises sa palasyo ng Ehipto habang inaalagaan ng sarili niyang ina. Ang kwento ngayon ay puno ng mga matatapang at mapagkalingang kababaihan—mula sa mga komadrona, sa ina at kapatid ni Moises, hanggang sa anak ng Paraon. Paulit-ulit na nabigo ang Paraon, at ang nakakatawa pa, sa kamay mismo ng mga taong walang laban. Dito na nag-umpisa ang mas malaking kwento ng Exodus—ang paglaban ng mga Israelita sa pang-aapi at ang pagpapasimuno ng isa sa kanila para akayin sila palabas sa pagkaalipin.

Habang lumalaki si Moises, ramdam natin ang katapatan ng Diyos sa paghahanda para sagutin ang sigaw ng katarungan ng mga naaapi. Kumikilos ang Diyos sa pamamagitan ng mga kaganapan at mga tao para palayain ang mga Israelita laban sa isang makapangyarihang hari.

Sa panahon natin ngayon, marami pa ring pang-aapi—mula sa mga bully sa paaralan hanggang sa diskriminasyon sa lahi at kasarian, agwat ng mayayaman at mahihirap. Nagtitiwala tayo sa katapatan ng Diyos—at hindi sa mga taong uhaw sa kapangyarihan—para akayin ang lahat tungo sa kalayaan at pag-asa.

Mga Pangunahing Kaisipan

• Tapat ang Diyos sa Kanyang mga taga-sunod.
• Ang mga may kapangyarihan ay nang-aapi dahil sa takot na mabawasan o mawala ang kanilang kapangyarihan.
• Nabawasan ang kapangyarihan ng Paraon dahil sa matapang na pagtutol at awa ng mga kababaihan.
• Kumikilos ang Diyos sa pamamagitan ng mga pangyayari at mga tao para maipatupad ang katarungan.

Mga Tanong para sa Tagapagsalita

• Sa ating kawalan ng pasensya, baka maitanong natin kung bakit inabot pa ng maraming taon bago naihanda ang paglaya ng Israel. Ano ang pagkakaunawa mo sa katapatan ng Diyos sa kwentong ito?
• May kakilala ka bang babae o mga kababaihan na nagpakita ng tapang at malasakit tulad ng mga nasa kwento?
• Anong mga nakatutuwang balintuna (ironies) ang nakikita mo sa kwentong ito? Halimbawa, inutos ng Paraon na itapon ang mga sanggol na lalaki sa Ilog Nile—na siya ring ilog na ginamit ng ina ni Moises para maipaanod siya papunta sa anak ng Paraon.
• Anong mga gawi sa mundo ngayon ang nakikita mong katulad ng ginawa ng Paraon?
• Ano ang magagawa natin para matigil ang pambubully, pang-aapi, at pangaalipusta?
• Paano kaya kumikilos ang Diyos sa pamamagitan ng mga pangyayari at mga tao para magdala ng katarungan ngayon?

Overcome Vengeance with Love

Talunin Ng Pag-ibig Ang Paghihiganti

16 August 2026 Additional Scriptures: Psalm 133; Matthew 15:10–28; Romans 11:1–2a, 29–32

Genesis 45:1–15 

Pag-explore sa Banal na Kasulatan

Ang babasahin natin ngayong araw ang pinaka-climax ng kwento ni Jose—yung ibinenta ng sarili niyang mga kapatid para maging alipin. Ipaalala natin sa kongregasyon ang background ng kwentong ito. Dahil sa inggit at galit, dinukot si Jose ng mga kapatid niya at ibinenta. Dinala siya sa Ehipto, at doon ay naging paborito siya ng Paraon. Sa katunayan, binigyan siya ng mataas na posisyon—pangalawa mismo sa Paraon.Nagkaroon ng matinding taggutom sa buong lupain. Para mabuhay, inutusan ng ama ni Jose ang mga kapatid niya na pumunta sa Ehipto para bumili ng pagkain. Si Jose ang nakatoka sa pamamahagi ng pagkain mula sa imbakan ng Paraon. Nang dumating ang mga kapatid niya, nakilala sila agad ni Jose, pero hindi nila nakilala si Jose. Bago inihayag ni Jose kung sino talaga siya at bago siya nagpatawad, minanipula niya muna ang mga kapatid niya. Pinalabas niyang nagnakaw sila ng pera at ng pilak niyang tasa. Pinalabas din niyang posibleng maging alipin si Benjamin sa Ehipto. Pagkatapos nito, doon na inamin ni Jose ang totoo niyang pagkatao at ipinadama ang kanyang biyaya at pagpapatawad sa kanila.Ang tunay na pagpapatawad ay hindi ginagawa sa pamamagitan ng panlalamang, pagbabanta, o pagpapaluhod at pagpapasipsip sa nagkasala. Ang mga ganitong paraan ay nagiging balakid lang para sa taos-pusong pagpapatawad at pwedeng makasira sa tiwala ng magkabilang panig. Hindi tayo ginigipit ng Diyos o pinagluluhod nang labag sa loob natin para lang patawarin. Ipaalala sa kongregasyon ang prinsipyo ng Biyaya at Pagkabukas-palad (Grace and Generosity)—kung paanong overflowing ang pagpapatawad at biyaya ng Diyos para sa lahat.Nang patawarin ni Jose ang mga kapatid niya, hindi ito nakadepende sa kung humingi sila ng tawad o hindi. Pwedeng talakayin ng tagapagsalita kung paanong ang pagpapatawad ay pwedeng magsimula sa puso ng taong nasaktan—kahit pa hindi humihingi ng dispensa ang nagkasala. Ang pagpapatawad kasi ay nagbibigay ng recovery at recovery hindi lang sa pinatawad kundi lalo na sa nagpatawad. Kung hihintayin mo pa silang humingi ng tawad bago ka magpatawad, pinapatagal mo lang ang sarili mong sakit. Hamunin natin ang kongregasyon: kailangan nga ba talagang may humingi muna ng tawad bago tayo magpatawad?Nung nakapako si Hesus sa krus, ang mga taong nagpapatay sa kanya ay hindi naman humihingi ng tawad. Pero ano ang sinabi ni Hesus? “Ama, patawarin mo sila; sapagkat hindi nila nalalaman ang kanilang ginagawa” (Lucas 23:34).Pinapatunayan ng kwentong ito na kahit ang pinakamahirap na pagsubok sa buhay ay kayang baguhin ng Banal na Espiritu. Ang huling bahagi ng pagsulat ng Genesis ay nabuo noong panahon ng pagkakabihag ng mga Israelita sa Babilonia (Babylonian exile). Ang mga taong naroon ay nawalan na ng pag-asa at sobrang dismayado. Sobrang katulad ng kwento nila ang nangyari kay Jose at sa pamilya nito. Galit ang nagtaboy kay Jose sa malayo. Pagdating ng panahon, ang banta naman ng gutom ang nagdala sa pamilya niya roon.Sa kabila ng lahat, kasama nila ang Diyos, at may bagong buhay na sumibol sa gitna ng trahedya at hirap. Mahalagang maunawaan ng mga nakikinig na hindi ang Diyos ang nag-udyok sa mga kapatid ni Jose para magkasala, at hindi rin Siya ang nagpadala ng taggutom para lang magbigay ng pagpapala. Sa halip, sa gitna ng sakit, kailangan nating makita ang binhi ng pag-asa mula sa Diyos. Pwedeng magkaroon ng bagong simula at kalayaan. Hamunin ang kongregasyon na mag-isip: sinu-sino o anong mga grupo sa komunidad natin ang pakiramdam nila ay naiiwan o "nakabihag" pa rin, na kailangang makarinig ng salita ng pag-asa at pagtanggap?

Mga Pangunahing Kaisipan (Central Ideas)

• Walang kapalit o kondisyon ang pagpapatawad.
• Hindi nagpapadala ang Diyos ng masasamang pangyayari para lang makuha ang gustong resulta; pero sa pamamagitan ng Kanyang pagmamahal at biyaya, may bagong pag-asa na pwedeng lumabas sa kahit anong sitwasyon.
• Tinawag tayo para maging tulay ng pagkakasundo at pagpapatawad (2 Corinto 5:16–20).

Mga Tanong para sa Tagapagsalita

1. Bakit nga ba mahirap magpatawad ng kapwa?
2. Paano ka magpapatawad kung ayaw naman humingi ng tawad nung nagkasala sa 'yo?
3. Paano mararanasan ng inyong kongregasyon ang sama-samang pagpapatawad at pagkakasundo?
4. Sa anong mga paraan pwedeng sinasabi na "nakabihag" o nalalayo ang ilang tao sa inyong komunidad ngayon?

When Relationships Are Tough

 

Additional Scriptures 

Psalm 105:1-6, 16-22, 45b; Matthew 14:22–33; Romans 10:5–15 

Genesis 37:1-4, 12-28

¹Nagpaiwan si Jacob upang manirahan sa Canaan, ang lupaing tinitirhan din dati ng kanyang ama.

²Ito ang salaysay tungkol sa pamilya ni Jacob.

Nang labing-pitong taóng gulang na si Jose, nagbabantay siya ng mga hayop kasama ng kanyang mga kapatid na mga anak ni Bilha at ni Zilpa, na mga asawa ng kanyang ama. Ipinagtapat ni Jose sa kanyang ama ang masasamang ginagawa ng kanyang mga kapatid.

³Mas mahal ni Jacob si Jose kaysa sa iba niyang mga anak, dahil matanda na siya nang isilang si Jose. Kaya itinahi niya si Jose ng maganda at mahabang damit. 4Ngunit nang napansin ng mga kapatid ni Jose na mas mahal siya ng kanilang ama kaysa sa kanila, nagalit sila kay Jose at naging marahas ang kanilang pananalita sa kanya.

12-28

¹²Isang araw, pumunta ang mga kapatid ni Jose sa Shekem upang magbantay ng mga hayop ng kanilang ama. ¹³Sinabi ni Jacob kay Jose, “Ang mga kapatid mo ay naroon sa Shekem na nagpapastol ng mga hayop. Maghanda ka, papupuntahin kita sa kanila.”

Sumagot si Jose, “Opo ama.”

¹⁴Kaya sinabi ni Jacob kay Jose, “Pumunta ka roon at tingnan mo kung maayos ang kalagayan ng mga kapatid mo at ng mga hayop. Bumalik ka agad at magbalita sa akin.” At humayo nga si Jose mula sa Lambak ng Hebron.

Nang makarating si Jose sa Shekem, ¹⁵may lalaking nakakita sa kanyang pagala-gala sa bukid na nagtanong kung ano ang hinahanap niya.

¹⁶Sumagot siya, “Hinahanap ko po ang mga kapatid ko. Alam nʼyo po ba kung saan sila nagpapastol?”

¹⁷Sinabi ng lalaki, “Wala na sila rito. Narinig kong pupunta raw sila sa Dotan.”

Kaya sinundan sila roon ni Jose at nakita niya sila malapit sa Dotan. 18Ngunit malayo pa lamang si Jose ay nakita na siya ng kanyang mga kapatid. At bago pa siya makarating, binalak na nila na patayin siya.

¹⁹Sinabi nila, “Narito na ang mahilig managinip! Halikayo, patayin natin siya ²⁰at ihulog sa isa sa mga balon dito. Sabihin na lang natin na pinatay siya ng mabangis na hayop. Tingnan nga natin kung magkakatotoo ang mga panaginip niya.”

²¹Nang marinig ni Ruben ang balak nila, sinikap niyang iligtas si Jose. Sinabi niya, “Huwag na lang natin siyang patayin. ²²Ihulog nʼyo na lang siya rito sa balon sa ilang, ngunit huwag ninyo siyang papatayin.” Sinabi iyon ni Ruben dahil plano na niyang iligtas si Jose at ibalik sa kanilang ama.

²³Kaya pagdating ni Jose, hinubad nila ang mahaba at magandang damit nito, ²⁴at inihulog sa balon na walang tubig.

²⁵Habang kumakain sila, may natanaw silang mga mangangalakal na Ismaelitang nanggaling sa Gilead. Ang mga kamelyo nila ay may kargang mga sangkap, gamot at pabangong dadalhin sa Ehipto.

²⁶Sinabi ni Juda sa kanyang mga kapatid, “Ano ba ang makukuha natin kung papatayin natin ang kapatid natin at ililihim ang kamatayan niya? ²⁷Ang mabuti pa siguro ipagbili natin siya sa mga Ismaelitang iyan. Huwag natin siyang patayin dahil kapatid natin siya.” Pumayag ang mga kapatid ni Juda sa sinabi niya.

²⁸Kaya pagdaan ng mga mangangalakal na Midianita, iniahon nila si Jose mula sa balon at ipinagbili nila sa halagang dalawampung pirasong pilak. At dinala si Jose ng mga Ismaelita sa Ehipto.

Pag-unawa sa Banal na Kasulatan

Ang kuwento kung saan binalak ng mga kapatid ni Jose na patayin siya, pero sa huli ay ibinenta na lang siya sa mga nomado na papuntang Ehipto, ang naging daan para lumipat ang pamilya ni Jacob sa Ehipto. Ikinakabit ng kuwentong ito ang pamilyang may mga 70 tao sa kanilang mga naging anak at apo—ang mga sinaunang Israelita—na magdaranas ng pang-aapi sa ilalim ng Faraon at kalaunang palalayain ni Moises sa Exodo. Ang mga talatang ito ang simula ng huling mga kabanata ng Genesis na mas kilala bilang Joseph Narrative (kabanata 37–50). Ang mensaheng teolohiko ng bahaging ito ay simple: kumikilos ang Diyos sa pamamagitan ng mga gawa ng tao at sa mga paraan ng mundo.

Para maunawaan at maipangaral ang mga talatang ito, magandang ipaalala ng tagapangaral sa kongregasyon kung ano ang kinahinatnan ng taksil na pagbebenta sa isang kapatid bilang alipin. Sa pagtatapos ng Genesis, muling nagkasama-sama ang magkakapatid at ganap na nagkaayos ang kanilang relasyon. Naniniwala ang maraming iskolar na ang bahaging ito ng Genesis ay isinulat noong ika-10 siglo BCE, noong gustong kilalanin ng mga manunulat sa panahon ni Solomon ang mga lihim na pagkilos ng Diyos sa bansang Israel. Ipinapakita ng bahaging ito ng Genesis kung paano nakikialam ang Diyos sa mga laban ng isang pamilya tungkol sa kapangyarihan at paboritismo, at kung paano Siya nagpaplano ng kabutihan sa kabila ng inggitan ng magkakapatid. Sa madaling salita, tinutuklas ng tekstong ito ang kabutihang layunin ng Diyos sa kabila ng mga pagkukulang ng tao.

Nagsisimula ang teksto sa “Ito ang kasaysayan ng pamilya ni Jacob” at ipinapakilala si Jose bilang paboritong anak ni Jacob. Agad na ipinapakita rito ang pagkasira ng maayos na ayos at estado ng pamilya. Si Jose ang unang anak ni Jacob sa paborito niyang asawa na si Raquel. Ang galit at inggit ng mga mas nakatatandang kapatid mula sa ibang mga asawa ni Jacob ay agad na pumasok sa sirang relasyon nang mapansin nila ang paboritismong ito. Hindi sila makipag-usap nang maayos o "may kapayapaan" kay Jose (t. 4). Ang regalong mahabang damit na may kamay ay may espesyal na papel sa kuwento—simbolo ito ng espesyal na relasyon ni Jacob at Jose, at nagbibigay kay Jose ng tila pangkaring royalty na estado.

Kahit wala sa teksto ngayong araw, ang mga panaginip ni Jose tungkol sa pamumuno at kapangyarihan sa kanyang mga kapatid sa mga talatang 5 hanggang 11 ay lalong nagpaalab sa sama ng loob ng magkakapatid. Noong sinaunang panahon, ang mga ganitong panaginip ay itinuturing na galing sa Diyos na hula para sa hinaharap. Tandaan na sa kalaunan ng kuwento ni Jose, partikular sa kabanata 50, nagkatotoo ang panaginip na ito.

Kahit tahimik at hindi direktang binabanggit sa talata, ang Diyos ang pangunahing tauhan sa kuwento. Sinubukan ng mga kapatid ni Jose na harangan ang plano ng Diyos sa pamamagitan ng pagbabalak na patayin si Jose at itapon ang bangkay nito sa isang balon sa ilalim ng lupa. Sinabi nila sa talatang 20, “Halikayo, patayin natin siya at itapon sa isa sa mga balon... tingnan natin kung ano ang mangyayari sa kanyang mga panaginip.” Dito, ipinapakita ng may-akda na sinisikap ng magkakapatid na pigilan ang tawag ng Diyos kay Jose.

Dahil kina Ruben at Juda, nagdesisyon din ang magkakapatid na ibenta na lang si Jose sa mga nomadong papuntang Ehipto. Ang ginawa nilang ito ang naglatag ng entablado para sa natitirang bahagi ng kuwento sa Genesis. Pagkalipas ng maraming taon, naglakbay ang magkakapatid papuntang Ehipto dahil sa taggutom at doon nila nakatagpo si Jose. Pinatawad sila ni Jose at nagkaayos silang magkakapatid. Ang kanilang mga naging descendants, ang mga sinaunang Israelita, ay humantong sa pagiging alipin sa Faraon habang naghihintay ng pagpapalaya ng Diyos. Ang kuwento nila ay isinalaysay sa aklat ng Exodo. Sa kabila ng poot, karahasan, galit, panlilinlang, at inggit ng magkakapatid, inilalarawan ng mga may-akda ng Genesis ang Diyos bilang tago man, ay mananatiling maaasahan at kumikilos pa rin anuman ang gawin o maging saloobin ng tao.

Pangunahing Kaisipan

• Kumikilos ang Diyos sa kasaysayan ng tao nang may banal na layunin.
• Ang Diyos ay mapagkakatiwalaan. Ang Kanyang mga paraan ay tiyak at maaasahan.
• Kahit sa mga panahon ng agawan sa kapangyarihan, sakit, inggit, at sugat, ang Diyos ay naroroon at nakikialam. Ang pag-asa ng Kristiyano ay nangangahulugang maganda ang hinaharap.

Mga Tanong para sa Mangaral

1. Saan kumilos ang Diyos sa buhay ng kongregasyon sa mga panahong tila napakahirap?
2. Tulad ni Jose, anong mga panaginip ang pinapangarap natin? Anong mga pangako ang ibinibigay ng Diyos para sa atin? Ano ang banal na layunin ng Diyos para sa atin?
3. Tulad ng mga kapatid ni Jose, paano natin tinanggihan ang mga kagustuhan at panaginip ng Diyos sa ating buhay? Sinubukan ba natin harangan ang banal na layunin ng Diyos sa ating buhay, sa ating simbahan, sa ating mga komunidad, at sa ating mundo?